fa اثربخشی آموزش ذهن آگاهی نوجوان‌محور بر تنظیم شناختی هیجان(مثبت و منفی) در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی تخصصي Special پژوهشي Research <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">مقدمه: </span></b><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">اضطراب اجتماعـی یـکی از رایـج‌تریـن اختلالات دوران نوجوانـی اسـت کـه می‌توانـد بـه بروز پیامدهـای شناختـی، هیجانـی و رفتـاری متعـدد در افـراد مبتـلا منجـر شـود.</span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">با وجود اهمیت تنظیم هیجان در اضطراب اجتماعی، مطالعات کمی به بررسی اثربخشی ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر هر دو بعد مثبت و منفی تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان دختر ایرانی دارای اضطراب اجتماعی پرداخته‌اند بـر همین اسـاس، پژوهـش حاضـر با هـدف بررسـی اثربخشـی آمـوزش ذهن‌آگاهـی نوجوان‌محـور بـر بهبـود راهبـردهای تنظیـم شناختـی هیجـانِ مثبـت و منفـی در نوجوانـان دختـر دارای اضطـراب اجتماعـی انجـام گرفـت.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">روش کار: </span></b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">مطالعه حاضر به‌صورت نیمه ‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری از تمامی نوجوانان دختر مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم ناحیه دو استان اصفهان در سال تحصیلی </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۱۴۰۴</span><span arial="" lang="FA" style="font-family:">&ndash;</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۱۴۰۳</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> بودند. نمونه&nbsp;پژوهش شامل </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۳۰</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> نوجوان دختر مبتلا به اضطراب اجتماعی بود که با بهره‌گیری از پرسشنامه اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000)&nbsp; از میان دانش‌آموزان مدرسه امیرالمؤمنین به روش هدفمند انتخاب، و به‌صورت تصادفی(قرعه‌کشی) در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۱۵</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش در 10 جلسه 60 دقیقه‌ای بسته آموزش ذهن‌آگاهی (بوردیک، 1396) دریافت نمودند و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای را دریافت نکردند. هر دو گروه به پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان(مثبت و منفی) </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">(</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">گارنفسکی و همکاران، 2002) در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری یک ماهه پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم افزار </span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">SPSS</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> نسخه 26 تجزیه و تحلیل شدند.</span><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></b><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">. </span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">نتایج مطالعه نشان داد، که تفـاوت معنـی‌داری بیـن دو گـروه آزمایـش و کنتـرل در میزان افزایش تنظیم شناختی هیجان(مثبت) ( 6/83=</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">F</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> ، 0/001></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">p</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">) و کاهش تنظیم شناختی هیجان(منفی) ) ( 78=</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">F</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> ، 0/001></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">p</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">) در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی از مرحلـه پیـش آزمـون تـا مرحلـه پیگیـری وجـود دارد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></b><b> </b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">طبـق نتایـج ایـن مطالعـه، آمـوزش ذهن‌آگاهـی نوجوان‌محـور بـر بهبـود تنظیـم شناختـی هیجـانِ مثبـت و منفی در نوجوانـان دختـر دارای اضطـراب اجتماعـی موثر اسـت. متخصصـان، مشاوران و درمانگـران می‌تواننـد از ایـن مداخلـه جهـت تعدیل تنظیـم شناختی هیجـان مثبت و &nbsp;منفی مرتبط بـا اضطـراب اجتماعـی در نوجوانـان اسـتفاده کننـد.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Social anxiety is one of the most prevalent disorders during adolescence, which can lead to numerous cognitive, emotional, and behavioral consequences. Despite the importance of emotion regulation in social anxiety, few studies have investigated the effectiveness of adolescent-centered mindfulness on both positive and negative dimensions of cognitive emotion regulation among Iranian female adolescents</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">with social anxiety. Therefore, the present study aimed to evaluate the effectiveness of adolescent-centered mindfulness training on improving positive and negative cognitive emotion regulation strategies in female adolescents with social anxiety.</span></span></span><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The present study followed a quasi-experimental design featuring a pre-test, post-test, and follow-up with a control group. The statistical population comprised all female adolescents enrolled in secondary schools in District 2 of Isfahan during the 2024&ndash;2025 academic year. The research sample consisted of 30 female adolescents with social anxiety, selected through purposive sampling from Amir al-Momenin School based on the Social Phobia Inventory (SPIN; Connor et al., 2000). Participants were then randomly assigned (via lottery) into experimental and control groups (15 participants per group). The experimental group received a mindfulness training package (Burdick, 2017) over ten 60-minute sessions, while the control group received no intervention. Both groups completed the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ; Garnefski et al., 2001), covering both positive and negative strategies, at three stages: pre-test, post-test, and a one-month follow-up. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance (ANOVA) in SPSS version 26.</span></span></span><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Result: </span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results indicated a significant difference between the experimental and control groups in increasing positive cognitive emotion regulation (F=83.6, p<0.001) and decreasing negative cognitive emotion regulation (F=78, p<0.001) from the pre-test to the follow-up stage in female adolescents with social anxiety.</span></span></span><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">According to the findings, adolescent-centered mindfulness training is effective in improving both positive and negative cognitive emotion regulation in female adolescents with social anxiety. Specialists, counselors, and therapists can utilize this intervention to modulate positive and negative cognitive emotion regulation associated with social anxiety in adolescents.</span></span></span><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></b></span></span></span> کلید واژه‌ها: آموزش ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور, تنظیم شناختی هیجان, اضطراب اجتماعی, نوجوانان دختر, مداخله روان‌شناختی Adolescent-centered mindfulness training, Cognitive emotion regulation, Social anxiety, Female adolescents, Psychological intervention 66 77 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2695-1&slc_lang=fa&sid=1 Elahe Zerehsaz الهه زره ساز e.zerehsaz@iau.ir 1273514602 27900319475328460021154 No Master's student in clinical psychology, Department of Psychology, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی،گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاداسلامی، اصفهان، ایران. Gholamreza Manshaee غلامرضا منشئی smanshaee615@iau.ac.ir 1285664809 27900319475328460021155 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشیار، گروه علمی روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.