fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری بر علایم روان تنی در بیماران قلبی عروقی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">مقدمه: </span></b><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">بیماری‌های قلبی عروقی طیف وسیعی از مشکلات را شامل می‌شوند و نه تنها بر سلامت فیزیکی، بلکه بر سلامت شناختی، رفتاری فرد نیز تأثیر می‌گذارند</span></span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">. </span><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">نگرانی در مورد سلامت قلب می‌تواند منجر به علایم روان تنی قابل‌توجه شود.</span></span> <span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">با وجود شیوع بالای علائم روان‌تنی، مقایسه‌ای بین این دو رویکرد درمانی در این جمعیت صورت نگرفته است. </span><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:">در این راستا </span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری بر علایم روان تنی در بیماران قلبی عروقی بود<b>.</b></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">&nbsp;روش‌: </span></b><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">پژوهش به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون</span>&ndash;<span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه‌ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل زنان مبتلا به بیماری‌های قلبی</span>&ndash;<span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">عروقی مراجعه‌کننده به مرکز بهداشت و درمان منطقه </span><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:">۵</span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:"> شهرداری تهران در سال </span><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:">۱۴۰۴</span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:"> بود. از میان آنان، </span><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:">۴۵</span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:"> نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه </span><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:">۱۵</span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:"> نفری جایگزین شدند. درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی طی 8 جلسه و درمان شناختی رفتاری طی 10 جلسه&nbsp; برای گروه‌های آزمایشی اعمال شد. گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارها شامل پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و پرسشنامه علایم روان‌تنی لاکورت و همکاران (</span><span far.mitra="" lang="FA" style="font-family:">۲۰۱۳) </span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">بودند. داده‌ها با آمار توصیفی و تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر (آمیخته) در نرم‌افزار</span> SPSS-24 <span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">بررسی شدند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">یافته‌ها: </span></b><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">نتایج نشان داد که بین گروه های آزمایش و گروه کنترل تفاوت معنی داری وجود داشت</span> <span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:"><span style="letter-spacing:.2pt">(01/0</span></span><span lang="AR-SA" style="letter-spacing:.2pt">&ge;</span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt">P</span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">، 791/52</span>F=<span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">، 715/0</span>&micro;=<span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">)؛ هر دو مداخله در کاهش نمرات علایم روان‌تنی در بیماران قلبی عروقی مؤثر بودند و تاثیر مداخلات در مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است <span style="letter-spacing:.2pt">(01/0</span></span><span lang="AR-SA" style="letter-spacing:.2pt">&ge;</span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt">P</span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:"><span style="letter-spacing:.2pt">)</span></span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">. همچنین نتایج حاکی از این بود که،</span> <span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">بین اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی با درمان شناختی رفتاری تفاوت معنی داری وجود داشت و درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی اثربخشی بیشتری داشت <span style="letter-spacing:.2pt">(01/0</span></span><span lang="AR-SA" style="letter-spacing:.2pt">&ge;</span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt">P</span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:"><span style="letter-spacing:.2pt">)</span></span><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">نتیجه‌گیری: </span></b><span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان شناختی رفتاری می‌توانند به بهبود علایم روان‌تنی بیماران قلبی</span>&ndash;<span far.mitra="" lang="AR-SA" style="font-family:">عروقی کمک کنند و استفاده آن‌ها در مداخلات بالینی توصیه می‌شود.</span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction: </span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Cardiovascular diseases affect not only physical functioning but also psychological and behavioral well-being. Concerns related to cardiovascular health may contribute to the development and persistence of psychosomatic symptoms. Despite the high prevalence of psychosomatic symptoms, no comparative study has been conducted between these two therapeutic approaches in this population.This study aimed to compare the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) and cognitive behavioral therapy (CBT) on psychosomatic symptoms among patients with cardiovascular diseases.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Method:</span></span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This quasi-experimental study used a pretest&ndash;posttest design with a control group and a three-month follow-up. The statistical population of the study consisted of women diagnosed with cardiovascular diseases who attended the Health and Treatment Center of District 5, Tehran Municipality, in 2025. A total of 45 participants were selected using purposive sampling and randomly assigned to three groups (n = 15 each). The MBCT intervention was conducted in eight sessions, whereas CBT was delivered in ten sessions. The control group received no psychological intervention</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Data were collected using the Health-Related Quality of Life Questionnaire and the Psychosomatic Symptoms Questionnaire developed by Lacourt et al. (2013). Data analysis was performed using descriptive statistics and mixed repeated-measures ANOVA in SPSS version 24.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results</span></span></span></b><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span far.mitra="" style="font-family:">:</span></span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Significant differences were observed between the experimental and control groups (F = 52.791, &eta;&sup2; = 0.715, P &le; 0.01). Both interventions reduced psychosomatic symptoms in cardiovascular patients, and the effects remained stable at follow-up (P &le; 0.01). Furthermore, mindfulness-based cognitive therapy showed significantly greater effectiveness than cognitive behavioral therapy (P &le; 0.01).</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Both mindfulness-based cognitive therapy and cognitive behavioral therapy appear to be effective interventions for reducing psychosomatic symptoms in patients with cardiovascular diseases. Given the superior outcomes associated with MBCT, its application in clinical and psychological interventions for cardiovascular patients may be considered.</span></span></span></span></span></span> درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی, درمان شناختی رفتاری, علایم روان تنی, بیماری قلبی عروقی Mindfulness-Based Cognitive Therapy, Cognitive Behavioral Therapy, Psychosomatic Symptoms, Cardiovascular Disease 0 0 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2725-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham vafaeinezhad الهام وفائی نژاد e.vafaeinezhad@iau.ir 2080548451 27900319475328460021233 No Islamic Azad University, Torbat-e-Jam branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد تزبت جام Babollah Bakhshipour باب الله بخشی پور Ba_bakhshipour@yahoo.com 5829301830 27900319475328460021234 Yes Payame Noor University, Sari branch دانشگاه پیام نور، مرکز ساری Bahram Mirzaian بهرام میرزائیان bahrammirzaian@gmail.com 2091931748 27900319475328460021235 No Islamic Azad University, Sari branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری