Journal of Nursing Education

fa اثربخشی نمایش‌درمانی گروهی مبتنی بر مفاهیم روان‌شناسی تحلیلی یونگ بر اضطراب و مهارت‌های اجتماعی نوجوانان و جوانان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم The Effectiveness of Group Drama Therapy Based on Jungian Analytical Psychology Concepts on Anxiety and Social Skills in Adolescents and Young Adults with Autism Spectrum Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: اختلال طیف اوتیسم (Autism Spectrum Disorder؛ ASD) با مشکلات پایدار در تعاملات اجتماعی و ارتباطی همراه است و اضطراب نیز از مشکلات هیجانی شایع در این افراد است. نمایش‌درمانی با استفاده از فعالیت‌های نمایشی، نقش‌آفرینی و تعامل گروهی می‌تواند فرصت‌هایی برای بیان هیجان و تمرین رفتارهای اجتماعی فراهم کند. بااین‌حال، شواهد درباره اثربخشی نمایش‌درمانی گروهی مبتنی بر مفاهیم روان‌شناسی تحلیلی یونگ در افراد مبتلا به ASD محدود است. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی این مداخله بر اضطراب و مهارت‌های اجتماعی انجام شد. روش کار: این پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل در سال ۲۰۲۵ انجام شد. چهل نوجوان و جوان ۱۴ تا ۲۸ ساله مبتلا به ASD از یک مرکز توان‌بخشی تهران به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت غیرتصادفی در دو گروه مداخله و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) قرار گرفتند. گروه مداخله در ۱۰ جلسه هفتگی ۹۰ دقیقه‌ای نمایش‌درمانی گروهی مبتنی بر مفاهیم منتخب روان‌شناسی تحلیلی یونگ شرکت کرد و گروه کنترل خدمات معمول توان‌بخشی را دریافت نمود. اضطراب و مهارت‌های اجتماعی به‌ترتیب با پرسشنامه اضطراب بک و مقیاس ارزیابی مهارت‌های اجتماعی متسون سنجیده شد. داده‌ها با تحلیل کوواریانس و کنترل نمرات پیش‌آزمون در SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته‌ها: هر ۴۰ شرکت‌کننده مطالعه را تا پس‌آزمون تکمیل کردند. میانگین اضطراب در گروه مداخله از ۴۹,۲۰±۶,۴۰ به ۳۰,۱۰±۵,۳۰ کاهش یافت، درحالی‌که در گروه کنترل از ۴۸,۷۰±۶,۸۰ به ۴۷,۹۰±۶,۵۰ تغییر کرد. تفاوت دو گروه پس از کنترل پیش‌آزمون معنی‌دار بود (F(۱,۳۷)=۸۶,۸۵، ۰,۰۰۱>P، ηp²=۰,۷۰). میانگین مهارت‌های اجتماعی در گروه مداخله از ۵۴,۱۰±۶,۱۰ به ۶۶,۳۰±۷,۴۰ افزایش یافت، درحالی‌که در گروه کنترل از ۵۳,۸۰±۶,۳۰ به ۵۴,۶۰±۶,۵۰ رسید؛ این تفاوت نیز معنی‌دار بود (F(۱,۳۷)=۱۹,۳۶، ۰,۰۰۱>P، ηp²=۰,۳۴). میانگین‌های تعدیل‌شده اضطراب در گروه‌های مداخله و کنترل به‌ترتیب ۳۰,۴۲ و ۴۷,۵۸ و برای مهارت‌های اجتماعی ۶۵,۸۱ و ۵۵,۰۹ بود. نتیجه‌گیری: نمایش‌درمانی گروهی مبتنی بر مفاهیم روان‌شناسی تحلیلی یونگ، در مقایسه با خدمات معمول توان‌بخشی، با کاهش اضطراب و بهبود مهارت‌های اجتماعی در نوجوانان و جوانان مبتلا به ASD همراه بود. با توجه به حجم نمونه محدود، تخصیص غیرتصادفی، ناهمگونی سنی و نبود پیگیری، تعمیم یافته‌ها باید با احتیاط انجام شود.  </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Autism spectrum disorder (ASD) is associated with persistent difficulties in social interaction and communication, and anxiety is common in individuals with ASD. Drama therapy, through dramatic activities, role-playing, and group interaction, may provide opportunities for emotional expression and social behavior practice. However, evidence on group drama therapy based on Jungian analytical psychology concepts in individuals with ASD is limited. This study aimed to determine its effectiveness on anxiety and social skills. Methods: This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with a control group and was conducted in 2025. Forty adolescents and young adults aged 14–28 years with ASD were recruited from a rehabilitation center in Tehran using convenience sampling and were non-randomly allocated to intervention and control groups (20 participants per group). The intervention group participated in ten weekly 90-minute sessions of group drama therapy based on selected concepts of Jungian analytical psychology, while the control group received usual rehabilitation services. Anxiety and social skills were assessed using the Beck Anxiety Inventory and the Matson Evaluation of Social Skills with Youngsters, respectively. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA), controlling for pretest scores, in SPSS version 26. Results: All 40 participants completed the posttest. Mean anxiety scores decreased from 49.20 ± 6.40 to 30.10 ± 5.30 in the intervention group, compared with 48.70 ± 6.80 to 47.90 ± 6.50 in controls. After controlling for pretest scores, the difference was significant (F(1,37) = 86.85, P < 0.001, ηp² = 0.70). Mean social skills scores increased from 54.10 ± 6.10 to 66.30 ± 7.40 in the intervention group, compared with 53.80 ± 6.30 to 54.60 ± 6.50 in controls (F(1,37) = 19.36, P < 0.001, ηp² = 0.34). Adjusted means for anxiety were 30.42 and 47.58, and for social skills 65.81 and 55.09, in the intervention and control groups, respectively. Conclusion: Group drama therapy based on Jungian analytical psychology concepts was associated with reduced anxiety and improved social skills in adolescents and young adults with ASD compared with usual rehabilitation services. Given the limited sample size, non-random allocation, age heterogeneity, and absence of follow-up, findings should be generalized cautiously.  </div> اختلال طیف اوتیسم؛ نمایش‌درمانی؛ روان‌شناسی تحلیلی؛ اضطراب؛ مهارت‌های اجتماعی. Autism Spectrum Disorder, Drama Therapy, Analytical Psychology, Anxiety, Social Skills. 0 0 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2745-1&slc_lang=fa&sid=1 Amirfarzam Dehnavi امیرفرزام دهنوی farzam.amir8484@gmail.com 27900319475328460021348 27900319475328460021348 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین المللی کیش Nayeresadat Mobinipour نیره سادات مبینی پور nayeremobinipour@iau.ir 27900319475328460021349 27900319475328460021349 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم Abolfazl Davoudi Roknabadi ابوالفضل داودی رکن آبادی abolfazldavodi.r@gmail.com 27900319475328460021350 27900319475328460021350 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد