fa مقایسه اثربخشی نمایش‌درمانی و موسیقی‌درمانی بر اختلال خواب کودکان مبتلا به سوگ تخصصي Special پژوهشي Research <strong>مقدمه:</strong> کودکان در مقایسه با بزرگسالان به شکل متفاوتی سوگ را تجربه می&shy;کنند<span dir="LTR">.</span> بر این اساس درمان‌ مشکلات این کودکان نیز باید مناسب با شرایط آنها باشد. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی نمایش‌درمانی و موسیقی‌درمانی براختلال خواب کودکان مبتلا به سوگ بود.<strong><span dir="LTR"></span></strong><br> <strong>روش‌‌کار:</strong> پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی همراه با &nbsp;پیش‌آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. <a name="_Hlk53152341">جامعۀ آماری پژوهش، شامل</a> همه کودکان مبتلا به سوگ مراجعه کننده به کلینیک‌های روان‌شناختی شهر اهواز در مقطع زمانی 4 ماهه در سال 1396 به تعداد 93 نفر بودند. بر اساس ملاک های ورود، تعداد 45 کودک دختر و پسر دارای علایم سوگ انتخاب و به شیوه کاملاً تصادفی در گروه‌های آزمایشی نمایش‌درمانی، گروه آزمایشی موسیقی‌درمانی و گروه کنترل (هرگروه15 کودک) گماشته شدند. ابزار پژوهش با مقیاس اختلال خواب (اوونز و همکاران،2000) <strong><span dir="LTR">(CSHQ)</span></strong> بود. داده‌ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل کوواریانس تک متغیری با استفاده از نـرم افــزار <span dir="LTR">spss-21</span> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> <a name="_Hlk53656406">یافته‌های پژوهش نشان داد که هر دو درمان </a>نمایش درمانی (پیش‌آزمون 33/7<span dir="LTR">&plusmn;</span>33/75 و پس‌آزمون37/5<span dir="LTR">&plusmn;</span>53/56) و موسیقی درمانی (پیش‌آزمون 47/7<span dir="LTR">&plusmn;</span>06/71 و پس‌آزمون46/6<span dir="LTR">&plusmn;</span>33/64) بر کاهش اختلال خواب در کودکان مبتلا به سوگ اثربخش بودند (0.01<span dir="LTR">p<</span>) و بین اثربخشی نمایش درمانی و موسیقی درمانی بر کاهش اختلال خواب در کودکان مبتلا به سوگ، تفاوت معنی‌داری به نفع نمایش درمانی وجود داشت (05/0<span dir="LTR">p<</span>).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> ارج نهادن به خلاقیتهای درمانجو و عدم پایبندی به چارچوبهای کلیشه‌ای درمان را شاید بتوان مهمترین دلایل اثربخشی نمایش‌درمانی و موسیقی درمانی دانست. بنابراین می‌توان بیان نمود که نمایش‌درمانی و موسیقی درمانی می‌توانند به عنوان یکی از روشهای درمانی کمک به مشکلات روان شناختی کودکان مبتلا به سوگ بکار گرفته شود. <strong>Introduction</strong>: Children experience grief differently than adults. Accordingly, the treatment of these childrenchr(&#39;39&#39;)s problems should be appropriate to their condition. Accordingly, the aim of the present study was to compare the effectiveness of drama, therapy and music therapy on sleep disorders in children with grief<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Methods:</strong> The present study was a quasi-experimental design with pre-test and post-test with a control group. The statistical population of the study included all children with grief referred to psychological clinics in Ahvaz in a period of 4 months in 2017 to 93 people. According to the inclusion criteria, 45 boys and girls with symptoms of grief were selected and randomly assigned to the experimental groups of drama-therapy, experimental group of music-therapy and control group (15 children in each group). Research data were collected using the Sleep Disorder Scale (CSHQ). Data were analyzed using analysis of mono-variance using SPSS software version 21<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Results:</strong> The findings showed that both drama therapy (pre-test 75&plusmn;7/33&post-test 56/53&plusmn;5/37) and music therapy (pre-test 71/06&plusmn;7/47&post-test 64/33&plusmn;6/46) were effective in reducing sleep disorders in children with grief (p <0.01) and the difference between the effectiveness of drama therapy and music therapy in reducing sleep disorders in children with grief was different. There was significance in favor of demonstration therapy (p <0.05)<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Conclusion:</strong> Respecting the therapistchr(&#39;39&#39;)s creativity and not adhering to the stereotyped frameworks of treatment may be considered as the most important reasons for the effectiveness of drama therapy and music therapy. Therefore, it can be said that drama therapy and music therapy can be used as one of the treatment methods to help psychological problems of children with grief<span dir="RTL">.</span> اختلال خواب, نمایش درمانی و موسیقی درمانی, کودکان مبتلا به سوگ. sleep disorder, drama therapy and music therapy, children with grief. 95 105 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-1652-1&slc_lang=fa&sid=1 Lila Broon لیلا برون broon.lila@gmail.com 27900319475328460011998 27900319475328460011998 No PHD of student ofl Psychology, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشجوی دکترای روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران farah Naderi فرح نادری nmafrah@yahoo.com 27900319475328460011999 27900319475328460011999 Yes Psychology, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Alireza Heidarei علیرضا حیدری arheidarie43@gmail.com 27900319475328460012000 27900319475328460012000 No Department of Psychology, Faculty of Humanities,Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Saeed Bakhtiyar poor سعید بختیارپور saeedb81@yahoo.com 27900319475328460012001 27900319475328460012001 No Department of Psychology, Faculty of Humanities,Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Parvin Ehteshamzhdh پروین احتشام زاده p_ehtesham85@yahoo.com 27900319475328460012002 27900319475328460012002 No Department of Psychology, Faculty of Humanities,Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دکترای روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران