fa اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر اضطراب اجتماعی و رفتارهای خودآسیب‌رسان در کودکان مبتلا به اختلال اتیسم تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: با توجه به آمار بالای کودکان مبتلا به اختلال اتیسم و مشکلات روانشناختی فراوان این گروه، مداخله جهت کاهش مشکلات روانشناختی آنان ضروری است. در نتیجه، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر اضطراب اجتماعی و رفتارهای خودآسیب‌رسان در کودکان مبتلا به اختلال اتیسم انجام شد.<br> روش کار: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه پژوهش پسران مبتلا به اختلال اتیسم مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و کار درمانی شهر اهواز در نیمه دوم سال 1400 بودند که از میان آنها 24 نفر پس از بررسی معیارهای ورود به مطالعه با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه مساوی (هر گروه 12 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش 10 جلسه 45 دقیقه‌ای با روش بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری آموزش دید و گروه گواه در لیست انتظار برای آموزش ماند. داده‌ها با فرم اطلاعات دموگرافیک، سیاهه اضطراب اجتماعی کونور و همکاران (2000) و سیاهه خودآسیب‌رسانی سانسون و همکاران (1998) جمع‌آوری و با آزمون‌های کای اسکوئر و تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS-23 تحلیل شدند.<br> یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که گروه‌های آزمایش و گواه از نظر سن، پایه تحصیلی و مدت گذشته از اختلال اتیسم تفاوت معنی‌داری نداشتند (05/0P>). همچنین، بین گروه‌ها از نظر اضطراب اجتماعی و رفتارهای خودآسیب‌رسان تفاوت معنی‌داری وجود داشت. به عبارت دیگر، بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری باعث کاهش معنی‌دار اضطراب اجتماعی و رفتارهای خودآسیب‌رسان در کودکان مبتلا به اختلال اتیسم شد (001/0P<).<br> نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، روانشناسان و درمانگران می‌توانند از روش بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری در کنار سایر روش‌های درمانی برای بهبود ویژگی‌های روانشناختی به‌ویژه کاهش اضطراب اجتماعی و رفتارهای خودآسیب‌رسان استفاده نمایند. Introduction: Considering the high statistics of children with autism disorder and the many psychological problems of this group, intervention is necessary to reduce their psychological problems. As a result, the current research was conducted with the aim of determining the effectiveness of play therapy based on cognitive behavioral approach on social anxiety and self-harm behaviors in children with autism disorder.<br> Methods: The present research was a quasi-experimental study with a pretest and posttest design with a control group. The research population was boys with autistic disorder who referred to counseling and occupational therapy centers of Ahvaz city in the second half of 2021 year, which from them number of 24 people after reviewing the inclusion criteria were selected by purposive sampling method and randomly assigned into two equal groups (each group 12 people). The experimental group trained 10 sessions of 45 minutes by play therapy based on cognitive behavioral approach method and the control group remained on the waiting list for training. Data were collected with demographic information form, Connor et al.&#39;s social anxiety inventory (2000) and Sansone et al.&#39;s self-harm inventory (1998) and analyzed with chi-square and multivariate analysis of covariance tests in SPSS-23 software.<br> Results: The findings showed that there was no significant difference between the experimental and control groups in terms of age, educational grad and past time of autism disorder (P>0.05). Also, there was a significant difference between the groups in terms of social anxiety and self-harm behaviors. In the other words, play therapy based on cognitive behavioral approach significantly reduced social anxiety and self-harm behaviors in children with autism disorder (P<0.001).<br> Conclusions: According to the results of this research, psychologists and therapists can use play therapy based on cognitive behavioral approach method along with other treatment methods to improve psychological characteristics, especially reducing social anxiety and self-harm behaviors. بازی درمانی, شناختی رفتاری, اضطراب اجتماعی, خودآسیب‌رسان, کودکان, اتیسم. Play Therapy, Cognitive Behavioral, Social Anxiety, Self-Harm, Children, Autism. 70 80 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2209-1&slc_lang=fa&sid=1 Sorour Hamidifard سرور حمیدی‌فرد sororhamidifard1401@gmail.com 27900319475328460016499 0009-0005-4708-6854 No دانشجوی دکتری تخصصی گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Zahra DashtBozorgi زهرا دشت‌بزرگی zahradb2000@yahoo.com 27900319475328460016500 27900319475328460016500 Yes استادیار گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Fariba Hafezi فریبا حافظی hafezi1350@yahoo.com 27900319475328460016501 27900319475328460016501 No استادیار گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران