fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی- رفتاری با درمان شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر تصویر بدن، نگرش به خوردن و ولع خوردن در افراد دارای اضافه وزن تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: با توجه به افزایش تعداد مبتلایان به چاقی در سراسر جهان، هزینه&not;های اقتصادی و خسارات مالی ناشی از چاقی، تغییر رفتار غذایی و الگوهای فکری افراد دارای اضافه وزن ضروری به نظر می&not;رسد. از این&not;رو، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان شناختی مبتنی بر ذهن&not;آگاهی بر تصویر بدن، نگرش به خوردن و ولع خوردن بود در افراد دارای اضافه وزن بود.&nbsp;&nbsp;<br> روش: طرح پژوهش حاضر،&nbsp;&nbsp; از نوع نیمه آزمایشی و پیش&not;آزمون- پس&not;آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری 45 روزه بود. جامعه آماری شامل کلیه مراجعه کنندگان به کلینیک&not;های لاغری شهر اصفهان در زمستان 1400 و بهار 1401 بود و نمونه پژوهش با توجه به ملاک&not;های ورود و خروج 45 نفر از افراد چاق به شیوه هدفمند&nbsp;&nbsp; انتخاب شدند و پرسشنامه&not;های تصویر بدن، نگرش به خوردن و ولع به غذا- صفت را جواب دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده&not;ها از روش آماری تحلیل واریانس با اندازه&not;گیری&not; مکرر و نرم افزار SPSS-23 استفاده شد.&nbsp;&nbsp;<br> یافته&not;ها: نتایج حاکی از آن بود که درمان&not;های شناختی- رفتاری و درمان شناختی مبتنی بر ذهن&not;آگاهی بر تصویر بدن، نگرش به خوردن و ولع خوردن اثربخش بوده&not;اند و تفاوتی در این زمینه نداشته&not;اند.&nbsp;&nbsp; همچنین در مرحله پیگیری اثرات درمان شناختی- رفتاری بر تصویر بدن و ولع خوردن در مقایسه با درمان شناختی مبتنی بر ذهن&not;آگاهی از اثرات پایداری برخوردار بوده&not;است (01/0<br> نتیجه&not;گیری: براساس یافته&not;های پژوهش می&not;توان گفت که درمان&not;های شناختی- رفتاری و درمان شناختی مبتنی بر ذهن&not;آگاهی بر خودآگاهی از الگوهای رفتاری، عوامل محرک و فکری ناخوشایند تمرکز دارند که می&not;تواند به اختلالات خوردن منجر شود لذا افراد براساس این رویکردهای درمانی می&not;توانند مهارت&not;های مورد نیاز برای مقابله با ولع خوردن را تقویت کنند و الگوهای فکری و رفتاری ناکارآمد را تغییر دهند.<br> <br> <br> &nbsp; Introduction: Given the increasing number of obese patients worldwide, the economic costs and financial damages resulting from obesity, changing dietary behaviors, and cognitive patterns in overweight individuals seem essential. Therefore, the present study aimed to compare the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and mindfulness-based cognitive therapy on body image, attitude towards Eating, and food cravings in overweight individuals.<br> Methods: The current research design was semi-experimental with pre-test-post-test with a control group and follow-up period. The statistical population included all attendees of weight loss clinics in Isfahan city from 2021 to 2022, and the research sample consisted of 45 obese individuals selected purposefully based on entry and exit criteria. They completed body image, eating attitudes, and food craving questionnaires. Data analysis was performed using repeated measures analysis of variance and SPSS-23 software.<br> Results: The results indicated that both cognitive-behavioral therapies and mindfulness-based cognitive therapy were effective in improving body image, eating attitudes, and food cravings, with no significant difference between them. Furthermore, during the follow-up stage, the effects of cognitive-behavioral therapy on body image and food cravings were found to be more sustainable compared to mindfulness-based cognitive therapy (p < 0.01).<br> Conclusions: Based on the findings of the research, it can be said that cognitive-behavioral therapies and mindfulness-based cognitive therapy focus on increasing awareness of behavioral patterns, triggering factors, and negative cognitive factors that may lead to eating disorders. Therefore, individuals can enhance the skills needed to cope with food cravings and modify ineffective cognitive and behavioral patterns based on these therapeutic approaches. درمان شناختی- رفتاری, درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی , تصویر بدن, نگرش به خوردن, ولع خوردن, افراد چاق. cognitive-behavioral therapy, mindfulness-based cognitive therapy, body image, attitude towards eating, food cravings, overweight individuals. 59 71 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2335-1&slc_lang=fa&sid=1 manijeh kamali منیژه کمالی manijehkamali2@gmail.com 1292793971 27900319475328460018999 No Ph.D. student of general psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology Department of Psychology, Isfahan (Korasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، ایران. Gholamreza Manshaee غلامرضا منشئی smanshaee@yahoo.com 1285664809 27900319475328460019000 Yes Associate Professor, Faculty of Educational Sciences and Psychology Department of Psychology, Isfahan (Korasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشیار گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Hajar Torkan هاجر ترکان ht17f@yahoo.com 1288253354 27900319475328460019001 No Assistant Professor, Faculty of Educational Sciences and Psychology Department of Psychology, Isfahan (Korasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، ایران