Journal of Nursing Education

fa مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک و ذهن‌اگاهی مبتنی بر استرس بر رفتارهای پرخطر جنسی در افراد دارای اختلال شخصیت مرزی Comparing the Effectiveness of Dialectical Behavior Therapy and Stress-Based Mindfulness on High-Risk Sexual Behaviors in Individuals with Borderline Personality Disorder تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: اختلال شخصیت مرزی، یکی از پیچیده‌ترین و چالش‌برانگیزترین اختلالات روانی است که با نوسانات شدید خلق و خو، مشکلات در روابط بین فردی و الگوهای ناپایدار خودشناسی مشخص می‌شود. مطالعه حاضر با هدف مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک و ذهنآگاهی مبتنی‌بر استرس بر رفتارهای پرخطر جنسی در افراد دارای اختلال شخصیت مرزی انجام شد. روش کار: روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه و دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل زنان مبتلا به اختلال شخصیت مرزی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و رواندرمانی بهار و آوای نو شهر رشت در شش ماهه اول سال 1403 در شهر رشت به تعداد 92 نفر بودند. 45 نفر از افراد واجد شرایط براساس معیارهای ورود و خروج و به شیوه نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایش و یک گروه گواه تخصیص یافتند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه رفتارهای پرخطر جنسی (زارعی و همکاران، 1389) و پرسشنامه اختلال شخصیت مرزی (لیشنرینگ، 1999) و مصاحبه بالینی ساختاریافته بود. هر دو گروه آزمایش و گروه گواه، با استفاده از ابزار پژوهش مورد پیش آزمون قرار گرفتند. سپس مداخله ذهنآگاهی مبتنی‌بر استرس (کابات‌زین، 2009) به مدت 8 جلسه و رفتاردرمانی دیالکتیک (لینهان، 1993) به مدت 10 جلسه برای گروه های آزمایش مختص خود، اجرا شد اما گروه گواه در فهرست انتظار قرار گرفت. در پایان مداخلات هر دو گروه آزمایش و گروه گواه، با استفاده از ابزار پژوهش مورد پس آزمون قرار گرفتند. <a name="_Hlk141506026">سه ماه بعد، آزمون پیگیری از هردو گروه آزمایش و گروه گواه بعمل آمد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تجزیه و تحلیل شدند.</a> یافته ها: یافته ها نشان داد که هر دو درمان (رفتاردرمانی دیالکتیک و ذهنآگاهی مبتنی بر استرس) بر کاهش رفتارهای پرخطر جنسی موثر بوده که این تاثیر تا دوره پیگیری هم دوام داشته است (05/0 >P)، با این حال تفاوت معناداری بین دو رویکرد درمانی دیده نشد. به طور کلی به نظر میرسد هر دو درمان برای افراد با اختلال شخصیت مرزی مورداستفاده و کاربردی است. نتیجه گیری: رفتاردرمانی دیالکتیک و ذهنآگاهی مبتنی‌بر استرس از اثربخشی قابلتوجهی در جهت بهبود رفتارهای پرخطر جنسی در افراد دارای اختلال شخصیت مرزی برخوردار است. از این رو متخصصین، پژوهشگران و درمانگران این حوزه میتوانند از این مداخلات به عنوان گزینههای موثر در این افراد استفاده کنند.   Introduction: Borderline personality disorder is one of the most complex and challenging mental disorders, characterized by severe mood swings, difficulties in interpersonal relationships, and unstable patterns of self-perception. The present study aimed to compare the effectiveness of dialectical behavior therapy and stress-based mindfulness on high-risk sexual behaviors in individuals with borderline personality disorder. Methods: The research method was a quasi-experimental design with a pre-test-post-test design with a control group and a three-month follow-up period. The statistical population consisted of 92 women with borderline personality disorder who referred to Bahar and Avay No counseling and psychotherapy centers in Rasht in the first six months of 2024 in Rasht. 45 eligible individuals were selected based on inclusion and exclusion criteria and through purposive sampling and were randomly assigned to two experimental groups and a control group. The data collection tools were the Sexual Risk Behavior Questionnaire (Zarei et al., 2010) and the Borderline Personality Disorder Questionnaire (Leishnering, 1999) and a structured clinical interview. Both experimental and control groups were pre-tested using the research tools. Then, stress-based mindfulness intervention (Kabat-Zinn, 2009) for 8 sessions and dialectical behavior therapy (Linehan, 1993) for 10 sessions were implemented for their respective experimental groups, but the control group was placed on a waiting list. At the end of the interventions, both experimental and control groups were post-tested using the research instrument. Three months later, a follow-up test was administered to both experimental and control groups. The data were analyzed using repeated measures analysis of variance and Bonferroni post-hoc test. Results: The findings showed that both treatments (dialectical behavior therapy and stress-based mindfulness) were effective in reducing risky sexual behaviors, and this effect persisted into the follow-up period (P < 0.05), however, no significant difference was observed between the two treatment approaches. In general, it seems that both treatments are useful and applicable for individuals with borderline personality disorder. Conclusion: Dialectical behavior therapy and stress-based mindfulness have been shown to be significantly effective in improving risky sexual behaviors in individuals with borderline personality disorder. Therefore, specialists, researchers, and therapists in this field can use these interventions as effective options in these individuals.   رفتاردرمانی دیالکتیک, ذهنآگاهی مبتنی‌بر استرس, رفتارهای پرخطر جنسی, شخصیت مرزی. Dialectical behavior therapy, stress-based mindfulness, high-risk sexual behaviors, borderline personality. 93 106 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2261-2&slc_lang=fa&sid=1 negin houshyan نگین هوشیان neginhoushian5@gmail.com 27900319475328460020038 27900319475328460020038 No Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran. گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت. ایران. bahman akbari بهمن اکبری Bakbari44@yahoo.com 27900319475328460020039 27900319475328460020039 Yes Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran. گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت. ایران. azar kiamarsi آذر کیامرثی A.kiamarsi52@gmail.com 27900319475328460020040 27900319475328460020040 No Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran. گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت. ایران.