fa اثربخشی توانبخشی شناختی بر استدلال ادراکی، سرعت پردازش، حافظه کاری دیداری و شنیداری کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) می‌تواند تأثیرات منفی بر استدلال ادراکی، سرعت پردازش و حافظه‌ی کاری در کودکان داشته باشد. توانبخشی شناختی به ‌عنوان یک مداخله‌ی بالقوه برای بهبود این عملکردهای شناختی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر توانبخشی شناختی بر استدلال ادراکی، سرعت پردازش و حافظه‌ی کاری دیداری و شنیداری در کودکان مبتلا به ADHD انجام شد.<br> روش کار: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری بود. جامعه‌ی آماری پژوهش حاضر، کودکان دچار اختلال نقص توجه و بیش فعالی 8 تا 12 ساله شهر ارومیه در سال تحصیلی 1402-1403 بودند که از این میان 30 کودک با روش نمونه گیری هدفمند و با توجه به ملاک های ورود و خروج انتخاب شدند و به طور تصادفی به گروه های آزمایش و گواه (هر کدام 15 کودک) تخصیص یافتند. شرکت کنندگان قبل و بعد از مداخله ی توانبخشی شناختی و در مرحله ی پیگیری، ویرایش چهارم آزمون هوش وکسلر کودکان (WISC-IV) و آزمون ان-بک حافظه کاری (N-BACK) را تکمیل کردند. برنامه توانبخشی شناختی کاپیتان لاگ در 20 جلسۀ 45 دقیقه‌ای طی 2 ماه برای گروه آزمایش اجرا شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط از طریق نرم افزار SPSS-25 انجام شد.<br> یافته ها: نتایج نشان داد که توانبخشی شناختی به‌طور معناداری موجب بهبود استدلال ادراکی، افزایش سرعت پردازش و تقویت حافظه‌ی کاری دیداری و شنیداری در گروه تجربی نسبت به گروه کنترل شد (01/0>p)، و این اثرات در مرحله پیگیری پایدار بود&nbsp; (01/0>p).<br> نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر حاکی از تأثیر مثبت توانبخشی شناختی در بهبود عملکردهای شناختی کودکان مبتلا به ADHD است. بنابراین، متخصصان بالینی و روان‌درمانگران می‌توانند از این مداخله برای درمان مؤثر مشکلات شناختی در این گروه سنی استفاده کنند.<br> <br> <br> &nbsp; Introduction: Attention-deficit hyperactivity Disorder (ADHD) can negatively impact perceptual reasoning, processing speed, and working memory in children. Cognitive rehabilitation has emerged as a potential intervention for improving these cognitive functions. This study aimed to investigate the effect of cognitive rehabilitation on perceptual reasoning, processing speed, and visual and auditory working memory in children with ADHD.<br> Methods: This research was semi-experimental with a pre-test-post-test and follow-up design. The study population included children aged 8 to 12 years diagnosed with ADHD in Urmia during the 2023-2024 academic year. From this population, 30 children were selected using a purposive sampling method based on inclusion and exclusion criteria and were randomly assigned to experimental and control groups (15 children each). Participants completed the fourth edition of the Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC-IV) and the N-Back working memory test before and after the cognitive Rehabilitation intervention and at the follow-up stage. The Captain&#39;s Log cognitive rehabilitation program was implemented for the experimental group in 20 sessions of 45 minutes each over 2 months. Data were analyzed using mixed analysis of variance via SPSS-25 software.<br> Results: Results indicated that the cognitive rehabilitation program significantly improved perceptual reasoning, increased processing speed, and strengthened visual and auditory working memory in the experimental group compared to the control group (p<0.01), and these effects were stable during the follow-up phase (p<0.01).<br> Conclusions: The findings of the present study indicate a high effectiveness of cognitive rehabilitation in enhancing cognitive functions in children with ADHD. Therefore, clinical specialists and psychotherapists can utilize this intervention to effectively treat cognitive issues in this age group.<br> .<br> <br> &nbsp; اختلال نقص توجه و بیش فعالی, توانبخشی شناختی, استدلال ادارکی, سرعت پردازش, حافظه دیداری و شنیداری, کودکان Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Cognitive Rehabilitation, Perceptual Reasoning, Processing Speed, Visual and Auditory working Memory, Children 124 135 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2563-1&slc_lang=fa&sid=1 vahab mohammadpour وهاب محمدپور vm_psychology@yahoo.com 27900319475328460020044 27900319475328460020044 No دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی بالینی، پردیس بین المللی ارس، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. mostafa zarean مصطفی زارعان zareanpsy2020@gmail.com 27900319475328460020045 27900319475328460020045 Yes دانشکده علوم تربیتی و رواننشاسی، دانشگاه تبریز abbas bakhshipour rodsari عباس بخشی پور رودسری abbas.bakhshipour@gmail.com 27900319475328460020046 27900319475328460020046 No دانشکده علوم تربیتی و رواننشاسی، دانشگاه تبریز