Journal of Nursing Education

fa مقایسه اثربخشی درمان مثبت گرا و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر افکار خودآیند منفی و اضطراب امتحان دانش‌آموزان کنکوری با علائم روان تنی Comparison of the effectiveness of positive psychotherapy and mindfulness-based stress reduction on negative automatic thoughts and test anxiety in entrance exam students with psychosomatic symptoms تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: دانش آموزان کنکوری به دلیل فشارهای تحصیلی و انتظارات اجتماعی، اغلب با مشکلات روانشناختی مختلفی مواجه می شوند که میتواند عملکرد تحصیلی و کیفیت زندگی آنها را تحت تاثیر قرار دهد. هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان مثبت گرا و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر افکار خودآیند منفی و اضطراب امتحان دانش آموزان دختر کنکوری دارای علائم روان تنی بود. روش: پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر مقطع متوسطه تحت نظارت و پیگیری مشاوران تحصیلی مراکز مشاوره شهر دزفول در سال تحصیلی 1403-1404 بودند. تعداد 45 نفر از افراد واجد شرایط بر اساس معیارهای ورود و خروج به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند، و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و یک گروه گواه تخصیص یافتند. ابزار گردآوی داده ها پرسشنامه افکار خودآیند منفی (هولون و کندال، 1980) و پرسشنامه اضطراب امتحان (فریدمن-جاکوب، 1997) بود. هر دو گروه آزمایش و گروه گواه با استفاده از ابزار پژوهش مورد پیش آزمون قرار گرفتند. سپس مداخله درمان مثبت گرا (رشید و سلیگمن، 2013) به مدت 8 جلسه و درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (کاباتزین، 2009) نیز به مدت 8 جلسه برای گروه های آزمایش مختص خود، اجرا شد. اما گروه گواه در فهرست انتظار قرار گرفت. در پایان مداخلات هردو گروه آزمایش و گواه با استفاده از ابزار پژوهش مورد پس آزمون قرار گرفتند. سه ماه بعد، آزمون پیگیری از هر دو گروه آزمایش و گروه گواه به عمل آمد. داده ها از طریق نرم افزار SPSS نسخه 28 با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله (درمان مثبت گرا و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی) بر کاهش افکار خودآیند منفی و اضطراب امتحان دانش آموزان تاثیر معنادار دارند و این تاثیر در طول زمان پابرجا است (01/0>p). همچنین، تفاوت معناداری بین مداخله درمان مثبت گرا و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش افکار خودآیند منفی و اضطراب امتحان گروه نمونه مشاهده نشد (05/0<p). نتیجه گیری: با توجه به یافته &rlm;های پژوهش می توان نتیجه گرفت که دو درمان مثبتگرا و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی توانسته اند تاثیر مثبتی در کاهش افکار خودآیند منفی و اضطراب امتحان دانش آموزان کنکوری دارای علائم روان تنی داشته باشند. از این رو متخصصین، پژوهشگران و درمانگران این حوزه می توانند از این مداخلات به عنوان گزینه های موثر در این افراد استفاده کنند.  </p). Introduction: Due to academic pressures and social expectations, college entrance exam students often face various psychological problems that can affect their academic performance and quality of life. The aim of this study was to compare the effectiveness of positive psychotherapy and mindfulness-based stress reduction program on reducing negative automatic thoughts and test anxiety in entrance exam students with psychosomatic symptoms.  Methods: The research method was a quasi-experimental design with a pre-test-post-test design with a control group and a three-month follow-up period. The statistical population of the study consisted of all female entrance examination students under the supervision and follow-up of educational counselors in the period of 2024-2025 of Dezful City counseling centers. 45 eligible individuals were selected based on inclusion and exclusion criteria and through purposive sampling and were randomly assigned to two experimental groups and a control group. The data collection tools were the Negative Automatic Thoughts Questionnaire (Holon et al., 1980) and Test Anxiety Questionnaire (Fridman-Jackob, 1997). Both experimental and control groups were pre-tested using the research tools. Then, positive psychotherapy intervention (Rashid and Seligman, 2013) for 8 sessions and mindfulness-based stress reduction (Kabat-Zinn, 2009) for 8 sessions were implemented for their respective experimental groups, but the control group was placed on a waiting list. At the end of the interventions, both experimental and control groups were post-tested using the research instrument. Three months later, a follow-up test was administered to both experimental and control groups. Data analysis was performed using SPSS software version 28 using repeated measures analysis of variance and Bonferroni post hoc test.  Results: The results showed that positive psychotherapy and mindfulness-based stress reduction program were effective in negative automatic thoughts and test anxiety (p<0.05). There was no significant difference between the effectiveness of positive psychotherapy and mindfulness-based stress reduction program in negative automatic thoughts and test anxiety (p<0.05). Conclusions: According to the findings, it can be concluded that positive psychotherapy and mindfulness-based stress reduction have had a positive effect on reducing negative automatic thoughts and test anxiety in entrance exam students with psychosomatic symptoms. Therefore, specialists, researchers, and therapists in this field can use these interventions as effective options in these individuals.   درمان مثبت گرا, ذهن آگاهی, افکار خودآیند منفی, اضطراب امتحان, علائم روان تنی, کنکور. Positive psychotherapy, Mindfulness, Negative automatic thoughts, Test anxiety, Psychosomatic symptoms, Entrance exam. 47 60 http://ijpn.ir/browse.php?a_code=A-10-2372-3&slc_lang=fa&sid=1 Nikoo Ebadiyan نیکو عبادیان nikoebadiyan3@gmail.com 27900319475328460020385 27900319475328460020385 No , Islamic Azad University, Dezful Branch گروه روانشناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. Saeed Moshtaghi سعید مشتاقی saeed1788@gmail.com 27900319475328460020386 27900319475328460020386 Yes Department of Psychology, Dezful Branch, Islamic Azad University,Dezful, Iran گروه روانشناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران.