|
مدلیابی ساختاری رفتارهای پرخطر نوجوانان بر اساس ترومای دوران کودکی: نقش میانجی ذهنآگاهی و دشواری در تنظیم هیجان نوجوانان شهر تبریز
|
الهه خدادادی*   ، علی اصغرزاده |
| دانشگاه علوم پزشکی تبریز ، Elahekhodadadi12@gmail.com |
|
|
چکیده: (24 مشاهده) |
مقدمه: رفتارهای پرخطر در نوجوانی از مهمترین چالشهای سلامت عمومی محسوب میشوند و ترومای دوران کودکی یکی از قویترین پیشبینیکنندههای این رفتارهاست. با این حال، سازوکارهای روانشناختی میانجی این رابطه بهطور کامل شناخته نشده است. پژوهش حاضر با هدف مدلیابی ساختاری رفتارهای پرخطر نوجوانان بر اساس ترومای دوران کودکی با بررسی نقش میانجی ذهنآگاهی و دشواری در تنظیم هیجان انجام شد.
روش کار: این پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله شهر تبریز در سال 1404 بود که از میان آنها ۳۸۴ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ترومای دوران کودکی، چکلیست رفتارهای پرخطر نوجوانان، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان و پرسشنامه ذهنآگاهی کودک و نوجوان بودند. دادهها با استفاده از روش حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) در نرمافزار SmartPLS تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که ترومای کودکی بر رفتارهای پرخطر اثر مستقیم مثبت و معناداری دارد (۳۱۶/۰=β، 01/0>P). همچنین، ذهنآگاهی نقش میانجی منفی و معنادار (۱۷۸/۰-=β، 01/0>P)، و دشواری در تنظیم هیجان نقش میانجی مثبت و معنادار (۱۳۱/۰=β، 01/0>P)، در رابطه بین ترومای کودکی و رفتارهای پرخطر ایفا کردند. مدل نهایی توانست ۴/۶۳ درصد از واریانس رفتارهای پرخطر را تبیین کند (۶۳۴/۰=R²). شاخصهای برازش مدل شامل (۰۵۱/۰=SRMR) و (۹۴۷/۰=NFI) نشاندهنده برازش مطلوب مدل بود. همچنین، قدرت پیشبینی مدل (۴۴۵/۰=Q²) حاکی از توان پیشبینی بالای مدل بود.
نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که ترومای دوران کودکی با رفتارهای پرخطر در نوجوانان رابطه مستقیم و مثبت معناداری دارد. همچنین، نتایج حاکی از آن است که ترومای دوران کودکی از طریق نقش میانجی ذهنآگاهی (رابطه منفی) و دشواری در تنظیم هیجان (رابطه مثبت)، با رفتارهای پرخطر همبستگی دارد. بر اساس این یافتهها، طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی با هدف تقویت ذهنآگاهی و مهارتهای تنظیم هیجان در نوجوانان دارای سابقه ترومای کودکی، میتواند نقش مؤثری در کاهش رفتارهای پرخطر و ارتقای سلامت روان آنان داشته باشد.
|
|
| واژههای کلیدی: ترومای دوران کودکی، رفتارهای پرخطر، ذهنآگاهی، دشواری در تنظیم هیجان، نوجوانان |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/4/31 | پذیرش: 1405/6/10 | انتشار: 1405/6/10 | انتشار الکترونیک: 1405/6/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
