دانشیار، گروه علمی روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. ، smanshaee615@iau.ac.ir
چکیده: (40 مشاهده)
مقدمه: اضطراب اجتماعـی یـکی از رایـجتریـن اختلالات دوران نوجوانـی اسـت کـه میتوانـد بـه بروز پیامدهـای شناختـی، هیجانـی و رفتـاری متعـدد در افـراد مبتـلا منجـر شـود.با وجود اهمیت تنظیم هیجان در اضطراب اجتماعی، مطالعات کمی به بررسی اثربخشی ذهنآگاهی نوجوانمحور بر هر دو بعد مثبت و منفی تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان دختر ایرانی دارای اضطراب اجتماعی پرداختهاند بـر همین اسـاس، پژوهـش حاضـر با هـدف بررسـی اثربخشـی آمـوزش ذهنآگاهـی نوجوانمحـور بـر بهبـود راهبـردهای تنظیـم شناختـی هیجـانِ مثبـت و منفـی در نوجوانـان دختـر دارای اضطـراب اجتماعـی انجـام گرفـت. روش کار: مطالعه حاضر بهصورت نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری از تمامی نوجوانان دختر مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم ناحیه دو استان اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بودند. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نوجوان دختر مبتلا به اضطراب اجتماعی بود که با بهرهگیری از پرسشنامه اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000) از میان دانشآموزان مدرسه امیرالمؤمنین به روش هدفمند انتخاب، و بهصورت تصادفی(قرعهکشی) در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش در 10 جلسه 60 دقیقهای بسته آموزش ذهنآگاهی (بوردیک، 1396) دریافت نمودند و گروه کنترل هیچ مداخلهای را دریافت نکردند. هر دو گروه به پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان(مثبت و منفی) (گارنفسکی و همکاران، 2002) در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری یک ماهه پاسخ دادند. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر در نرم افزار SPSS نسخه 26 تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها:. نتایج مطالعه نشان داد، که تفـاوت معنـیداری بیـن دو گـروه آزمایـش و کنتـرل در میزان افزایش تنظیم شناختی هیجان(مثبت) ( 6/83=F ، 0/001>p) و کاهش تنظیم شناختی هیجان(منفی) ) ( 78=F ، 0/001>p) در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی از مرحلـه پیـش آزمـون تـا مرحلـه پیگیـری وجـود دارد. نتیجهگیری:طبـق نتایـج ایـن مطالعـه، آمـوزش ذهنآگاهـی نوجوانمحـور بـر بهبـود تنظیـم شناختـی هیجـانِ مثبـت و منفی در نوجوانـان دختـر دارای اضطـراب اجتماعـی موثر اسـت. متخصصـان، مشاوران و درمانگـران میتواننـد از ایـن مداخلـه جهـت تعدیل تنظیـم شناختی هیجـان مثبت و منفی مرتبط بـا اضطـراب اجتماعـی در نوجوانـان اسـتفاده کننـد.
Zerehsaz E, Manshaee G. The Effectiveness of Adolescent-Centered Mindfulness Training on Cognitive Emotion Regulation (positive and negative) among Female Adolescents with Social Anxiety. IJPN 2026; 14 (1) :66-77 URL: http://ijpn.ir/article-1-2699-fa.html
زره ساز الهه، منشئی غلامرضا. اثربخشی آموزش ذهن آگاهی نوجوانمحور بر تنظیم شناختی هیجان(مثبت و منفی) در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی. روان پرستاری. 1405; 14 (1) :66-77